Lodewijk Hoekstra: “Draai het proces eens om: wedden dat je alle lijstjes daarna kunt afvinken…”

Door: Barbara van Baarsel

Hij is op oorlogspad, want, zo vindt hij, ‘er moet nu iets gebeuren’. Lodewijk Hoekstra, tv-persoonlijkheid en medeoprichter van NL Greenlabel, vertelt in deze opiniereeks waarom het niet twee voor twaalf, maar twaalf uur is met betrekking tot natuurinclusief bouwen. En vooral hoe de politiek, bouwers en ontwikkelaars aan de slag kunnen om de dorpen en steden van Nederland leefbaar te houden of zelfs te maken.

“Ja, daar kan ik wel een boompje over opzetten,” zegt Lodewijk. Dat doet hij overigens maar wat graag. Zowel letterlijk als figuurlijk. Terwijl ik hem aan de telefoon heb, is hij onderweg om dat figuurlijk te doen bij BNR Nieuwsradio. Een missionaris met een stevig doel!

“Kijk, we kunnen wachten tot de overheid het beleid aanpast, of we pakken zelf door. Dat laatste is pragmatisch en gaat op de korte termijn sneller. Op de lange termijn is wetgeving nodig om iedereen mee te krijgen.

Op rijksoverheid.nl lezen we over de Wet natuurbescherming die Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten beschermt. De wet moet ervoor zorgen dat de verschillende planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan. Een heel mooi streven! Er is alleen een nuance: hier gaat het over natuurgebieden, mooi en kwetsbaar groen achter hekjes. Maar ik vind dat natuur overal aanwezig is. Die kent geen grenzen. De natuur is ook de bebouwde omgeving. Zijn ook de straten, wijken en steden waar we in leven. Gek genoeg ontbreekt het aan regels rondom natuur in de leefomgeving…

We hebben wel het Bouwbesluit, met veel afvinklijsten. Zou daar dan iets over een gezonde leefomgeving in staan? Je zou het verwachten, maar ook daar wordt nauwelijks tot geen rekening gehouden met flora en fauna. Hoe is dat nou toch mogelijk?

In veel talen en op verschillende manieren probeer ik – samen met NL Greenlabel – de thema’s biodiversiteit en natuurinclusief bouwen onder de aandacht te brengen bij zowel politiek als ontwikkelaars en bouwers. Dit heeft onvoldoende impact gemaakt. Dat de bijen en vlinders worden bedreigd met uitsterving is voor veel mensen misschien niet tastbaar genoeg. Wat wel tastbaar is, is bijvoorbeeld een kippenren in elke straat zodat mensen daar dagelijks hun verse eieren kunnen halen, of een gedeelde groentetuin in de buurt, een fijn en groen park rondom elke wijk, waar sport en spel een belangrijke rol vervullen.

Er zijn steeds meer bouwers, zoals BAM Wonen en Heijmans die bewust bezig zijn met biodiversiteit en natuurinclusief bouwen en hoe ze dit mee kunnen nemen in de ontwikkeling. Ik vind dat best wel spannend, omdat dit de koplopers zijn die daarmee het systeem ook weer vormen. Als zij het gaan zien als een afvinklijstje, zou ik dat jammer vinden. Ik pleit ervoor om het voor deze thema’s om te draaien: kijk als ontwikkelaar, bouwer en opdrachtgever eerst naar waar je waarde kunt creëren voor mens, natuur en circulariteit. Je zult zien dat je met deze aanpak de meeste lijstjes al kunt afvinken!

Enkele handige handvatten

  • Werk met gevarieerde bouwteams, waarin ook een beheerder van een gemeente zit, een ecoloog of groenvoorziener. Je kijkt op die manier al anders naar de opgave.
  • Aandacht voor (monitoring van) beheer wordt steeds belangrijker. Denk er als ontwikkelaar of bouwer over na om het beheer tien jaar na oplevering bij je te houden. Een spannende keuze, maar wel een die je perspectief zal doen veranderen.
  • Gebruik NL Greenlabel als groen kompas. Het is een methodiek waarmee je aan de voorkant een afwegingskader hebt, zodat je ziet waar hiaten en kansen zitten.

Over hiaten en kansen gesproken. Op een redelijk uitgeholde locatie aan de rand van een middelgrote gemeente werd een locatie gebouwd. Duurzaamheid was lange tijd geen speerpunt, totdat NL Greenlabel werd benaderd. Het hiaat, ofwel probleem, bleek de parkeernorm. Er moesten eigenlijk te veel parkeerplaatsen komen als aan de gemeentelijke norm werd vastgehouden. In overleg met de wethouder bleek hij toch bereid te zijn te kiezen voor gezondheid en speelruimte. We hebben aantoonbaar gemaakt op welke vlakken het zou bijdragen als de parkeerplaatsen er – voorlopig – niet kwamen. De kans – lees: oplossing – was om een groot aantal parkeerplekken te vergroenen, met de mogelijkheid ze ooit nog in te zetten als parkeerplaats. De reservering van de ruimte is er, maar zo lang als mogelijk is het nu in gebruik als speelveld.

Goed, ik deel hier wat handvatten uit, maar zit zelf ook niet op mijn lauweren te rusten, haha! Als verlengstuk van het eerdere manifest dat we met NL Greenlabel, Stichting Natuur en Milieu en de Vogelbescherming hebben opgesteld, zijn we de Petitie Natuurinclusief Bouwen gestart. We pakken de handschoen op en roepen iedereen, van burger tot bouwer, op om te tekenen. Waar je dan voor tekent? Makkelijk: eenvoudigere wetgeving, duidelijke kaders voor bouwers. En een leefbare groene (woon)omgeving voor de burger. Het raakt ons allemaal, jou mij, onze kinderen. Laten we daarvoor gaan staan. Het thema staat al op de kaart, nu doorpakken.”

Bezoekadres

Zilverstraat 69
2718 RP Zoetermeer

Postadres

Postbus 942
2700 AX Zoetermeer

Bewuste Bouwers

Bewuste Bouwers staan voor omgevingsmanagement, maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzaamheid en veiligheid op en rond de bouwplaats. Lees meer